استقلال بهتره یا پرسپولیس؟ مقایسه کامل دو غول فوتبال ایران

پرسش «استقلال بهتره یا پرسپولیس» احتمالاً پرتکرارترین بحث تاریخ فوتبال ایران است و جالب اینکه هر دو طرف می‌توانند با آمار درست، خودشان را برنده اعلام کنند. در این مقاله بدون طرفداری و فقط با عدد و جدول، کارنامه‌ی دو باشگاه را از قهرمانی‌های داخلی و آسیایی تا آمار دربی و وضعیت امروزشان بررسی می‌کنیم تا ببینیم هر معیار، دست کدام تیم را بالا می‌برد.

دو باشگاه، یک شهر، یک قرن رقابت

استقلال قدیمی‌تر است. این باشگاه در سال ۱۳۲۴ با نام دوچرخه‌سواران تأسیس شد، بعدها به تاج تغییر نام داد و پس از انقلاب با نام استقلال شناخته شد. پرسپولیس در سال ۱۳۴۲ شکل گرفت و خیلی زود با جذب بازیکنان تیم منحل‌شده‌ی شاهین، به یکی از قطب‌های فوتبال پایتخت تبدیل شد.

همین تفاوت خاستگاه، تفاوت هویت را هم ساخت. استقلال از ابتدا باشگاهی با ساختار رسمی‌تر بود و پرسپولیس با پشتوانه‌ی مردمی گسترده رشد کرد. امروز هر دو پرطرفدارترین باشگاه‌های ایران محسوب می‌شوند، هر دو در ورزشگاه آزادی بازی می‌کنند و هر دو سال‌هاست درگیر همان چالش‌های مشترک‌اند: مالکیت دولتی، مشکلات مالی و تغییرات پیاپی سرمربی.

اما در زمین، مسیرها متفاوت بوده است. پرسپولیس در لیگ داخلی رکورددار است و به‌ویژه در دهه‌ی ۱۳۹۰ با پنج قهرمانی پیاپی سلطه‌ای بی‌سابقه ساخت. استقلال در مقابل، تنها باشگاه ایرانی است که دو بار قهرمان آسیا شده و در جام حذفی هم رکورددار است. همین دوگانگی است که بحث را بی‌پایان کرده.

جدول کامل افتخارات

اینجا جایی است که بیشتر بحث‌ها شکل می‌گیرد. جدول زیر تمام عناوین رسمی دو باشگاه را رقابت به رقابت کنار هم می‌گذارد؛ از لیگ و جام حذفی تا رقابت‌های قدیمی تهران و آسیا.

این جدول دقیقاً توضیح می‌دهد چرا این بحث تمام نمی‌شود: هواداران پرسپولیس روی قهرمانی لیگ تکیه می‌کنند که مهم‌ترین عنوان داخلی است و هواداران استقلال روی قهرمانی آسیا که بالاترین سطح باشگاهی قاره است. هر دو استدلال هم درست است.

آسیا؛ برگ برنده استقلال

در سطح قاره‌ای، آمار یک‌طرفه است. استقلال (با نام تاج) در سال ۱۹۷۰ نخستین قهرمان جام باشگاه‌های آسیا شد و در سال ۱۹۹۰ برای دومین بار این جام را بالای سر برد. این باشگاه به‌همراه پاس، تنها نماینده‌های ایران در فتح معتبرترین جام باشگاهی آسیا هستند.

پرسپولیس در این رقابت هرگز قهرمان نشده، اما در دوره‌ی مدرن لیگ قهرمانان آسیا کارنامه‌ی به‌مراتب بهتری دارد: دو حضور در فینال (۲۰۱۸ برابر کاشیما آنتلرز و ۲۰۲۰ برابر اولسان هیوندای) و سه بار سومی در جام باشگاه‌های آسیا. سرخ‌ها یک جام قاره‌ای دیگر هم دارند؛ جام در جام آسیا در سال ۱۹۹۱.

استدلال طرف مقابل هم شنیدنی است: قهرمانی‌های آسیایی استقلال در دورانی رقم خورد که تعداد تیم‌ها و سطح رقابت با لیگ قهرمانان امروز قابل مقایسه نبود. در مقابل، فینال‌های پرسپولیس در رقابتی بود که تیم‌های ژاپن، کره و عربستان با بودجه‌های سنگین در آن حاضرند.

آمار دربی تهران

اینجا هم مثل بسیاری از رقابت‌های بزرگ جهان، شمارش دربی‌ها مورد اختلاف است. بعضی منابع فقط بازی‌های رسمی را می‌شمارند، بعضی دوستانه‌ها را هم اضافه می‌کنند و درباره‌ی چهار بازی نیمه‌تمام و بردهای با رأی کمیته انضباطی هم اختلاف‌نظر وجود دارد. به همین دلیل عدد کل در منابع مختلف بین ۹۸ تا ۱۰۶ بازی متغیر است.

اختلاف سه برد در بیش از صد بازی یعنی این رقابت در طول تاریخ تقریباً کاملاً متعادل بوده است. برای مقایسه، در دربی منچستر اختلاف ۱۹ برد و در دربی لندن بین آرسنال و چلسی اختلاف ۲۱ برد است. شهرآورد تهران از این نظر یکی از متعادل‌ترین دربی‌های بزرگ جهان محسوب می‌شود.

دربی ۱۰۷؛ امروز در نقش جهان

صدوهفتمین شهرآورد پایتخت امروز چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۱۹:۳۰ در چارچوب هفته پنجم لیگ برتر برگزار می‌شود. نکته‌ی تاریخی این دیدار، محل برگزاری آن است: ورزشگاه نقش جهان اصفهان. این نخستین بار در تاریخ لیگ برتر است که دربی تهران خارج از پایتخت برگزار می‌شود. استقلال در این بازی میزبان است و قضاوت را موعود بنیادی‌فر بر عهده دارد.

این دربی از چند جهت با شهرآوردهای قبلی فرق دارد. اول اینکه هر دو تیم نسبت به دربی ۱۰۶ ترکیب و سرمربی متفاوتی دارند. دوم اینکه هیچ‌کدام صدرنشین نیستند؛ تراکتور با چهار برد از چهار بازی بالای جدول ایستاده و برنده‌ی امروز تازه به تعقیب او می‌رسد. سوم هم اینکه فاصله دو تیم در جدول فقط یک امتیاز است؛ یعنی نتیجه‌ی امروز مستقیماً جای آن‌ها را عوض می‌کند.

وضعیت دو تیم در فصل جاری

فصل بیست‌وششم لیگ برتر با ۱۸ تیم از ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ آغاز شده و بعد از چهار هفته، جدول شکل جالبی دارد: تراکتور با ۱۲ امتیاز و بدون گل خورده صدرنشین است، استقلال با ۱۰ امتیاز دوم و پرسپولیس با ۹ امتیاز سوم.

فصل گذشته اما داستان متفاوتی داشت. لیگ بیست‌وپنجم نیمه‌تمام ماند و به هیچ تیمی جام قهرمانی نرسید؛ در زمان توقف مسابقات، استقلال با ۴۱ امتیاز صدرنشین بود، تراکتور و سپاهان با ۳۹ امتیاز دنبال می‌کردند و پرسپولیس با ۳۴ امتیاز در رده پنجم قرار داشت. به همین دلیل، تراکتور که در فصل ۱۴۰۳-۰۴ قهرمان شده بود، همچنان آخرین قهرمان یک فصل کامل لیگ برتر محسوب می‌شود.

این موضوع یکی از دلایل حساسیت فصل جاری است: استقلال احساس می‌کند قهرمانی‌ای را از دست داده که در آستانه‌اش بود و پرسپولیس بعد از دو فصل بدون قهرمانی لیگ، برای بازگشت به صدر تحت فشار است.

با کدام معیار، کدام برنده است؟

پاسخ به «استقلال بهتره یا پرسپولیس» کاملاً به معیار شما بستگی دارد. روی هر معیار بزنید تا ببینید کدام تیم برنده است.

حکم نهایی

برخلاف بیشتر مقایسه‌های فوتبالی، اینجا واقعاً نمی‌شود یک برنده‌ی قاطع اعلام کرد. پرسپولیس در مهم‌ترین عنوان داخلی یعنی قهرمانی لیگ به‌روشنی جلوتر است و در دربی هم برتری جزئی دارد. استقلال اما تنها یکی از دو باشگاه ایرانی است که فاتح آسیا شده و در جام حذفی رکورددار است.

واژه‌نامه؛ نام‌ها و مفاهیم کلیدی

اگر با بعضی نام‌ها و اصطلاح‌های این مقاله آشنا نیستید، این راهنمای کوتاه کمکتان می‌کند.

پرسش‌های پرتکرار

استقلال بهتره یا پرسپولیس؟

بستگی به معیار دارد. پرسپولیس با ۱۶ قهرمانی لیگ در برابر ۹ قهرمانی استقلال رکورددار مهم‌ترین عنوان داخلی است و در دربی هم ۲۹ به ۲۶ جلوتر است. اما استقلال با دو قهرمانی جام باشگاه‌های آسیا و ۸ قهرمانی جام حذفی، در سطح قاره‌ای و در جام حذفی برتری دارد. در مجموع کل جام‌ها هر دو باشگاه ۳۹ عنوان دارند.

آمار دربی تهران چگونه است؟

تا پیش از دربی ۱۰۷، این دو تیم ۱۰۶ بار مقابل هم قرار گرفته‌اند: ۲۹ برد برای پرسپولیس، ۲۶ برد برای استقلال و ۵۱ تساوی. شمارش دقیق بین منابع مختلف فرق می‌کند، چون درباره بازی‌های دوستانه، نیمه‌تمام و بردهای با رأی کمیته انضباطی اختلاف‌نظر وجود دارد.

دربی ۱۰۷ کی و کجا برگزار می‌شود؟

چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۱۹:۳۰ در ورزشگاه نقش جهان اصفهان، در چارچوب هفته پنجم لیگ برتر. این نخستین دربی تهران در تاریخ لیگ برتر است که خارج از پایتخت برگزار می‌شود و استقلال در آن میزبان محسوب می‌شود.

کدام تیم قهرمانی لیگ بیشتری دارد؟

پرسپولیس با ۱۶ قهرمانی در همه ادوار لیگ فوتبال ایران رکورددار است؛ استقلال ۹ قهرمانی دارد. در دوران لیگ برتر هم پرسپولیس با ۹ عنوان در برابر ۴ عنوان استقلال جلوتر است.

آیا پرسپولیس قهرمان آسیا شده است؟

در جام باشگاه‌های آسیا (لیگ قهرمانان) خیر؛ پرسپولیس دو بار در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۰ به فینال رسید اما قهرمان نشد. با این حال این باشگاه در سال ۱۹۹۱ قهرمان جام در جام آسیا شده است. استقلال در مقابل، دو بار در ۱۹۷۰ و ۱۹۹۰ قهرمان جام باشگاه‌های آسیا شده است.

سرمربی فعلی استقلال و پرسپولیس چه کسانی هستند؟

سهراب بختیاری‌زاده سرمربی استقلال و مهدی تارتار سرمربی پرسپولیس است. هر دو تیم نسبت به دربی قبلی سرمربی و ترکیب متفاوتی دارند.

قهرمان فصل گذشته لیگ برتر چه تیمی بود؟

لیگ بیست‌وپنجم (فصل ۱۴۰۴-۱۴۰۵) نیمه‌تمام ماند و جام قهرمانی به هیچ تیمی نرسید. در زمان توقف مسابقات، استقلال با ۴۱ امتیاز صدرنشین بود و پرسپولیس در رده پنجم قرار داشت. آخرین قهرمان یک فصل کامل، تراکتور در فصل ۱۴۰۳-۱۴۰۴ است.

جایگاه فعلی دو تیم در جدول چیست؟

پس از هفته چهارم، تراکتور با ۱۲ امتیاز صدرنشین است، استقلال با ۱۰ امتیاز دوم و پرسپولیس با ۹ امتیاز سوم. فاصله دو تیم تهرانی تنها یک امتیاز است و نتیجه دربی ۱۰۷ می‌تواند جای آن‌ها را عوض کند.